دقیقاً چه چیزی در فرم وارد کنم؟
ماده ۹ یعنی چه؟
ماده ۹ برای کارهایی است که تعرفه برایشان عدد یا فرمول مشخصی تعیین نکرده است.
در تعرفه ۱۴۰۵، کارشناس با توجه به اهمیت و تخصصی بودن موضوع مبلغی پیشنهاد میکند
و این مبلغ باید مورد موافقت مقام قضایی، کانون یا مرکز قرار بگیرد؛
حداقل آن ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ و حداکثر آن ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است.
پس وقتی این فرم «مبلغ ماده ۹» میخواهد، منظور عدد دلخواه شما نیست؛
مبلغی است که برای همان کارشناسی پیشنهاد و تأیید شده است.
اگر هنوز چنین مبلغی تعیین نشده، این ابزار نمیتواند آن را از خودش حدس بزند.
ماده ۱۱ یعنی چه؟
ماده ۱۱ یعنی دستمزد از روی «ارزش مالی موضوع کارشناسی» و بهصورت پلکانی محاسبه میشود.
شما فقط ارزش روز همان چیزی را وارد میکنید که کارشناس باید ارزیابی کند؛
سامانه پلهها و درصدهای تعرفه را خودش اعمال میکند.
مثلاً در حق ریشه، ارزش خود حق ریشه مبناست، نه اینکه بدون دلیل قیمت کل زمین را وارد کنید.
ماده ۱۳ یعنی چه؟
این ماده برای تعیین دستمزد کارشناسی اجارهبهاست.
در گزینه اجارهبهای کشاورزی، مبلغ اجاره ماهانه زمین، باغ یا مجموعه مورد کارشناسی را وارد میکنید
و سامانه دستمزد را طبق پلههای همان سال محاسبه میکند.
افراز یعنی چه؟
افراز یعنی جدا کردن سهم شرکا از یک ملک مشاع.
مثلاً اگر سه نفر در یک زمین کشاورزی شریک باشند، در افراز تلاش میشود سهم مشترک هرکدام
به قسمت مشخص و مستقل تبدیل شود. در ماده ۵۲، ابتدا دستمزد بر اساس ارزش مالی ملک محاسبه
و سپس ۲۰ درصد به خودِ دستمزد اضافه میشود.
عرصه خاک یعنی چه؟
منظور خود بستر و خاک زمین است، نه ساختمان، محصول یا تجهیزات روی آن.
اگر موضوع قرار کارشناسی تعیین خسارت مالی واردشده به خاک باشد،
مبلغ همان خسارتِ موضوع کارشناسی مبنای محاسبه قرار میگیرد.
تغییر کاربری یعنی چه؟
یعنی بررسی اینکه استفاده از زمین کشاورزی یا باغ از کاربری مجاز آن به استفاده دیگری تغییر کرده است یا نه.
تبصره ماده ۵۱ تعرفه ۱۴۰۵ برای بررسی و تشخیص تغییر کاربری تا ۱۰۰۰ مترمربع،
فرمول متری نداده و فقط گفته مبلغ با توجه به حجم بررسی تا سقف ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال تعیین میشود.
اصطلاحات زمین در این فرم یعنی چه؟
زمین دایر
زمینی که احیا و آباد شده و در حال حاضر مورد بهرهبرداری است؛
مثلاً زمین کشاورزیای که زیر کشت است یا در دوره آیش متعارف قرار دارد.
این توضیح برای فهم فرم است و تشخیص نهایی وضعیت حقوقی زمین با کارشناس و مرجع مربوط است.
زمین بایر
زمینی که سابقه عمران یا احیا داشته، اما بعداً رها شده و فعلاً بهرهبرداری مؤثر از آن انجام نمیشود.
یعنی «قبلاً آباد بوده ولی اکنون عملاً رها شده»؛ تشخیص پروندهای آن نیازمند بررسی سوابق و وضعیت زمین است.
زمین موات
به زبان ساده، زمینی که سابقه عمران و احیا نداشته است.
اینکه یک زمین در پرونده واقعاً موات محسوب شود، صرفاً با ظاهر امروز زمین مشخص نمیشود
و بررسی سابقه، اسناد و مقررات مربوط لازم است.
اراضی ملی
عرصههایی که طبق مقررات ملیشدن جنگلها و مراتع و قوانین منابع طبیعی، ملی تشخیص داده شدهاند.
اگر قرار کارشناسی درباره ملی بودن زمین است، این گزینه را انتخاب کنید و مساحت عرصه مورد بررسی را وارد کنید.
مستثنیات
بخشهایی از عرصهای که از شمول مقررات ملیشدن خارج تشخیص داده شدهاند؛
مانند برخی زمینهای زراعی، باغها یا عرصههایی که طبق مقررات به عنوان مستثنیات شناخته شدهاند.
تعیین اینکه ملک مشخص شما مستثنیات است یا نه، کار همین کارشناسی است.
حق ریشه، نسق، حق غارسی و بقیه عناوین ماده ۴۹ یعنی چه؟
حق آبادانی
ارزش ناشی از اقداماتی که برای آباد و قابل بهرهبرداری کردن زمین انجام شده است.
اگر قرار کارشناسی صریحاً «حق آبادانی» را خواسته، ارزش روز همین حق مبنای تعرفه است.
حق ریشه
حقی که در ادبیات کشاورزی و اصلاحات ارضی با سابقه زراعت، زحمات زارع و اقداماتی مانند آباد کردن زمین پیوند دارد.
مقدار و حتی مبنای دقیق آن در هر پرونده به سابقه تصرف و زراعت، عرف محل و مدارک بستگی دارد.
در این ماشینحساب، وقتی ارزش حق ریشه توسط کارشناس تعیین شده، همان ارزش روز را وارد میکنید.
ارزش زراعت
ارزش مالی زراعت یا کشت موضوع کارشناسی است، نه لزوماً ارزش خود زمین.
اگر قرار فقط ارزش محصول یا زراعت موجود را خواسته، مبلغ همان موضوع باید مبنای محاسبه باشد.
نسق زارعانه
بهطور ساده به سابقه و حق زراعیِ زارع در بهرهبرداری از زمین و نسق او مربوط است.
این عنوان با مالکیت کامل زمین یکی نیست و ارزش آن با توجه به سوابق زراعی، اسناد و وضعیت پرونده کارشناسی میشود.
نسق مالکانه
عنوانی است که تعرفه ۱۴۰۵ جداگانه ذکر کرده و به حق یا سهم مالکانه مرتبط با نسق موضوع کارشناسی اشاره دارد.
چون مصداق دقیق آن وابسته به اسناد و سابقه پرونده است، این گزینه را زمانی انتخاب کنید
که قرار کارشناسی یا نظریه کارشناس همین عنوان را مطرح کرده باشد.
احیا و اصلاح اراضی
هزینه اقداماتی برای قابل استفاده یا بهتر کردن زمین، مانند اصلاح شرایط بهرهبرداری، آمادهسازی یا عملیات اصلاحی مرتبط.
در این گزینه، مبلغ هزینه احیا و اصلاحی که موضوع ارزیابی است وارد میشود.
تسطیح زمین
هزینه هموار و آماده کردن سطح زمین کشاورزی یا باغ برای بهرهبرداری.
مبلغ موضوع کارشناسی، هزینه یا ارزش روز عملیات تسطیح مورد ارجاع است.
حق غارسی
حقی مرتبط با غرس و ایجاد درختان توسط غارس است.
در پرونده ممکن است ارزش حق ناشی از درختکاری جدا از ارزش عرصه زمین بررسی شود؛
پس در فرم ارزش روز خودِ حق غارسیِ موضوع کارشناسی را وارد کنید.
هر ماده در عمل چه چیزی از شما میخواهد؟
ماده ۴۸، ارزیابی:
اگر سؤال پرونده این است که زمین، باغ، دام، تجهیزات یا دارایی دیگری در این گروه چقدر ارزش دارد،
ارزش روز همان موضوع را وارد کنید. دستمزد با جدول پلکانی ماده ۱۱ حساب میشود.
ماده ۴۹، حقوق و هزینههای زراعی:
اول دقیقاً مشخص کنید حق ریشه، نسق، حق غارسی، احیا، اصلاح، تسطیح یا کدام عنوان موضوع قرار است؛
بعد ارزش روز همان حق یا هزینه را وارد کنید. قیمت کل زمین فقط وقتی مبناست که خودِ زمین موضوع ارزیابی باشد.
ماده ۵۰، نمونهبرداری:
این گزینه برای نمونهبرداری جهت تعیین کیفیت و طبقهبندی محصولات زراعی، باغی، دامی، آبزیان،
خوراک دام، مکمل و داروهای دامی است. تعرفه نگفته «هر نمونه چند ریال» یا «هر کیلو چند ریال».
بنابراین در ۱۴۰۵ مبلغ دستمزد با توجه به اهمیت و تخصص کار توسط کارشناس پیشنهاد و با موافقت
مقام قضایی، کانون یا مرکز تعیین میشود و باید بین ۲۰ تا ۱۰۰ میلیون ریال باشد.
در فرم، همان مبلغ تأییدشده را وارد کنید؛ نه یک عدد حدسی.
هزینه آزمایش و تهیه نمونه ضروری، اگر وجود داشته باشد، طبق ماده ۸ جدا از دستمزد کارشناسی است.
ماده ۵۱، تشخیص وضعیت زمین:
اینجا قیمت زمین مهم نیست؛ نوع تشخیص و مساحت مهم است.
اگر سؤال قرار این است که زمین دایر، بایر، موات، ملی یا مستثنیات است،
عنوان مناسب را انتخاب و مساحت عرصه مورد بررسی را به مترمربع وارد کنید.
تبصره ماده ۵۱، تغییر کاربری:
در تعرفه ۱۴۰۵ فقط تا مساحت ۱۰۰۰ مترمربع در این ردیف آمده است.
مبلغ با توجه به حجم بررسی تعیین میشود و حداکثر ۲۰ میلیون ریال است.
ماده ۵۲، افراز:
ارزش مالی ملک کشاورزی مشاع را وارد کنید.
سامانه ابتدا ماده ۱۱ را محاسبه و سپس ۲۰ درصد همان دستمزد را اضافه میکند.
اگر برای انجام کارشناسی نقشه لازم باشد، دستمزد نقشهبرداری جداگانه است.
تبصره ۲ ماده ۵۲، اجارهبها:
اجاره ماهانه زمین، باغ یا مجموعه کشاورزی را وارد کنید.
سامانه دستمزد را طبق ماده ۱۳ همان سال محاسبه میکند.
ماده ۵۳، تجهیزات و خسارت خاک:
برای تجهیزات، مواد اولیه و فرآوردهها، ارزش روز همان اقلام مبناست.
برای خسارت واردشده به عرصه خاک در تعرفه ۱۴۰۵، مبلغ خسارت مالیِ خود خاک موضوع محاسبه ماده ۱۱ است.
پرسشهای متداول
ماده ۹ چیست و من چه مبلغی باید وارد کنم؟
ماده ۹ وقتی به کار میرود که تعرفه برای آن کار عدد یا فرمول مستقلی نداده باشد.
در تعرفه ۱۴۰۵ کارشناس با توجه به اهمیت و تخصص موضوع مبلغ را پیشنهاد میکند
و مبلغ با موافقت مقام قضایی، کانون یا مرکز تعیین میشود؛ بازه آن ۲۰ تا ۱۰۰ میلیون ریال است.
بنابراین در فرم مبلغی را وارد کنید که برای همان کارشناسی تأیید شده است.
اگر هنوز مبلغ تعیین نشده، عددی را از خودتان وارد نکنید.
تفاوت زمین بایر و موات چیست؟
به زبان ساده، بایر زمینی است که سابقه عمران و احیا داشته ولی بعداً رها شده است؛
موات زمینی است که سابقه عمران و احیا نداشته است.
تشخیص واقعی در پرونده فقط با ظاهر فعلی زمین انجام نمیشود و سوابق و مقررات باید بررسی شود.
برای حق ریشه قیمت کل زمین را وارد کنم؟
خیر. اگر موضوع قرار «حق ریشه» است، ارزش روز خودِ حق ریشه مبنای این محاسبه است.
قیمت کل زمین را فقط وقتی وارد کنید که خود زمین موضوع ارزیابی باشد.
برای تشخیص دایر، بایر، موات، ملی یا مستثنیات ارزش زمین لازم است؟
خیر. ماده ۵۱ دستمزد این تشخیص را بر اساس مساحت قرار داده است.
در این گزینه فقط نوع تشخیص و مساحت عرصه مورد بررسی را وارد میکنید.
اگر افراز نیاز به نقشه داشته باشد چه میشود؟
دستمزد نقشهبرداری جداگانه و طبق تعرفه رشته نقشهبرداری محاسبه میشود.
این ابزار فقط بخش کشاورزی افراز موضوع ماده ۵۲ را محاسبه میکند.
چرا برای نمونهبرداری تعداد نمونه وارد نمیکنم؟
چون ماده ۵۰ نرخ ثابتی مثل «هر نمونه = مبلغ مشخص» تعیین نکرده است.
این ماده موضوع را به ماده ۹ ارجاع میدهد؛ یعنی مبلغ دستمزد بر اساس اهمیت و تخصص کار
پیشنهاد و با موافقت مرجع مربوط تعیین میشود. در تعرفه ۱۴۰۵ بازه آن ۲۰ تا ۱۰۰ میلیون ریال است.
پس چیزی که باید وارد شود مبلغ تأییدشده دستمزد است، نه تعداد نمونه.